Het verschil tussen tinsel, lametta, Leonisch draad en filigraan

Yvonne Kuypers
26 jun
2 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 11 jul

Bij oude, vintage en antieke kerstornamenten worden de termen tinsel, lametta, leonisch draad en filigraan nog wel eens door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Ik liep hier tegenaan bij het omschrijven van de kerstornamenten in mijn webshop. Hieronder lees je wat de verschillen zijn.

Tinsel Tinsel is de algemene verzamelnaam voor dunne, metalen decoratieve kerstversiering. Het werd vroeger gemaakt van puur zilver en later van verzilverd koper, aluminium of andere metalen. Tinsel werd vanaf de 17e eeuw al gebruikt in Duitsland. Tinsel komt voor als fijne draadjes en smalle strookjes in slingers, pluimen, franjes en randjes, maar ook in gebonden vorm als een ster of rozet.

Lametta

Lametta is een specifieke vorm van tinsel. Het bestaat uit lange, smalle stroken die los in de kerstboom worden gehangen en een glinsterend, ijzig effect geven. Het woord komt oorspronkelijk uit het Italiaans, waar het 'dun metalen plaatje' betekent. Tot de 19e eeuw bestond lametta uit gehamerde, pure zilverdraden. Omdat zilver snel dof werd, stapte men over op lood (stanniollametta). Lood was zwaar en flexibel, waardoor het mooi recht naar beneden hing. Vanwege de giftigheid is de productie van loden lametta na de Tweede Wereldoorlog in de meeste landen snel afgebouwd en vervangen door aluminiumfolie. Vanaf de jaren 70 wordt doorgaans alleen nog gemetalliseerde kunststof (Mylar) gebruikt.

Leonisch draad

Leonisch draad (ook wel Lyons draad) is iets heel anders. Het is een metaaldraad waarbij een zeer dun laagje goud, zilver, koper of messing om een textielkern (vroeger zijde, later katoen) is gewikkeld. Leonisch draad is veel steviger dan tinsel en wordt verwerkt tot spiralen, krullen en vlechtwerk. Leonisch draad zie je vaak terug bij Gablonzers en in Victoriaanse kerstornamenten.

Filigraan Filigraan is geen materiaal, maar een techniek. Hierbij wordt dun metaaldraad in sierlijke spiralen, lussen en krullen gebogen. Vaak wordt hier Leonisch draad voor gebruikt.

Kort samengevat:

Tinsel = verzamelnaam voor dunne, metalen kerstversiering.
Lametta = lange, smalle stroken tinsel voor in de kerstboom.
Leonisch draad = luxe metaaldraad.
Filigraan = decoratieve techniek waarbij metaaldraad wordt verwerkt tot sierlijke patronen.